Çağdaş Eğitim Kooperatifi

Türkiye'nin ilk Eğitim Kooperatifi

ÇEK TARİHÇESİ

ÇEK TARİHÇESİ

 "En iyi bireyler kendinden önce mensup olduğu toplumu düşünen, onun varlığının ve mutluluğunun korunmasına yaşamını adayan insanlardır." 

       

"Bir ulusu özgür, bağımsız, şanlı, yüksek bir tolum olarak yaşatan da; köleliğe, yoksulluğa düşüren de eğitimdir."

       

Mustafa Kemal Atatürk'ün deyişlerinden hareketle dönemin siyasal iktidarlarınca uygulanan laik eğitimi tehlikeye atan politikalardan kaygı duyan ve geleceğe dair endişe duyan Bursalı yirmi üç aydın, Çağdaş Eğitim Kooperatifi'ni  25 Temmuz 1995 yılında kurdu.

       

Türk toplumunun "İmece" geleneğine, yardımlaşma ve dayanışmaya uygun,  demokratik işleyişin, özdenetimin her an yapılabilmesi ve alınacak tüm kararlarda her üyenin bir oy hakkının eşit olması nedeniyle "Kooperatif" modeli seçildi.

       

Çağdaş Eğitim Kooperatifi'nin 10 Temel İlke'si (ÇEK Anayasası), şu maddelerden oluşuyor:

    1- Atatürk ilke ve devrimlerini, öğretim birliğini, bilimsel ve laik eğitimi, eğitimde ve fırsat eşitliğini savunur, tersi uygulamalarla mücadele eder.

    2- Ticari amaç gütmeksizin "Anaokulundan Üniversiteye" örnek özel eğitim-öğretim kurumları, öğrenci yurtları açıp işletir, yoksul ve çalışkan öğrencileri kurumlardan ücretsiz yararlandırır.

    3- Kurumlarının işleyişinde ve yönetiminde demokratiklik ilkesini uygular.

    4- Herkesin siyaset yapma hakkına saygı duyar, ancak hiç kimseye kendi siyasi görüşünü kurum içinde yayma fırsatı tanımaz.  

    5- Yönetim ve denetim kurullarında görev alanlar, Kooperatif'ten herhangi bir ad altında ücret almaz.

    6- Danışma Yüksek Kurulu, Yönetim ve Denetim Kurulları üyeleri ve personeli Kooperatif'in ilkelerini ve felsefesini yaymak, tanıtmak ve kaynak sağlamakla kendilerini görevli sayar.

    7- Yönetim kurul, kararlarını tartışarak oy birliği almaya çalışır ve alınan kararları tartışmamaya özen gösterir.

    8- Yönetim ve denetim kurullarında görev alanlar, ayni ve nakdi bağış yapanlar Kooperatif'ten maddi karşılık beklemez.

    9- Üyeleri ve çalışanları Kooperatif'i maddi ve manevi zarara uğratacak davranışlarda bulunmaz.

  10- Kurumlarında, kuruluş ilke ve değerlerini benimseyen personel çalıştırır.

 

        

Kooperatiflerin temel özelliği; kar amacı gütmeden demokrasi, eşitlik, bağımsızlık, gönüllülük, dürüstlük, toplumsal sorumluluk, şeffaflık, başkalarını düşünme ve gözetme ilkelerine göre faaliyette bulunmalarıdır.

        

Üyelik için temel koşul, çağdaş eğitimden ve fırsat eşitliğinden yana olmaktır. Sürekli ve kalıcı yönetimi yoktur. Kooperatifi yönetenler, çalışanlar ve üyeler arasında hiyerarşik bir düzen yoktur. İş bölümüne dayalı bir görev anlayışı egemendir. Her alanda eşitlik ve demokratik işleyiş esastır.

       

Yönetim kurulları, kamuoyunun yakından tanıdığı, güven konusunda kuşku duyulmayan kişilerden oluşmaktadır. Hiçbir ücret ve huzur hakkı almadan gönüllülük esasıyla görev yapan yönetim kurulu üyeleri, kamu ve toplum çıkarlarını gözetir.

       

Açıklık, şeffaflık ve denetim, güven artırıcı unsurdur. Tüm parasal işlemler bankalar aracılığı ile yapılır ve günün tüm girdisi-çıktısı elektronik ortamda yönetim ve denetim kurulu üyelerinin bilgisine ve denetimine sunulur.

         

Hiçbir devlet desteği olmayan Çağdaş Eğitim Kooperatifi gelirlerini, bağışlardan, üye giriş aidatların ve okullarından (3 Mart Beşevler Anaokulu, 3 Mart İlk ve Ortaokulu, Görükle Yükseköğrenim Karma Öğrenci Yurdu, Kültür Merkezi ve Çelenk Hizmeti) elde etmektedir.

         

Kooperatif, ortaklarına kar payı dağıtmaz. Elde edilen artı değerler yeni eğitim yatırımlarına ve ekonomik nedenlerle okuma olanağından yoksun çocuklara harcanır.

         

Sadece eğitim-öğretim kurumları işletmeyen ÇEK, aynı zamanda sosyal, kültürel ve eğitsel etkinlikler, eğitimle ilgili paneller, konferanslar, konserler, tanıtım gezileri düzenleyerek Bursa halkını, üyelerini ve çalışanlarını kültür ve sanatla buluşturmaktadır. Ülke ve toplum çıkarları, temel hak ve özgürlükler konusunda da görüşlerini kamuoyu ile paylaşmaktadır.

         

Bursa'nın en güçlü sivil toplum hareketi olan, özveriyle, inançla görev yapanların, daha da ötesi halkın ortak varlığı olan Çağdaş Eğitim Kooperatifi, geleceğe dair umutsuzluk ve endişe yaratan eğitim politikalarına karşı bir antitezdir ve uygarlık yolunda bir arayışın ve umudun adıdır. Toplumun dinselleştirilme projesine karşı bir direniştir. Tıpkı, Anadolu'nun kuruyan, çatlayan topraklarına can suyu olan Köy Enstitüleri gibi...

    

Bilgiden/bilimden yoksun, belli kalıplar içine sokularak yetiştirilmek istenen çocuklarımızın, "doğmaların" pençesinde yok olup gitmesini ve aydınlığa sırtlarını dönmelerini istemiyorsanız, "farklı dünya görüşlerimiz, farklı siyasal düşüncelerimiz, farklı çözüm önerilerimiz de olsa, laik ve demokratij bir Türkiye ortak paydasında buluşabilen herkesi hedefimize ortak olmaya, geleceğin aydınlık Türkiyesi'ne katkıda bulunmaya" çağırıyoruz.

 

KURUCULAR

 

  1. Ali Şık                                  (Emekli Öğretmen)
  2. Atıf Sözügeçer                 (Mali Müşavir)
  3. Bora Özkula                      (Tiyatro Sanatçısı)
  4. Buket Uygur                     (Eczacı)
  5. Çetin Tor                           (Çocuk Doktoru)
  6. Fevzi Topçuoğlu            (Emekli Öğretmen)
  7. Gülsever Gönenç           (Sigortacı)
  8. Halil Ergün                       (Sinema Sanatçısı)
  9. Halil Yazıcı                       (Emekli Öğretmen)
  10. Hasan Kurar                    (Sanayici)
  11. Korhan Durusoy            (Mimar)
  12. Memiş Yılmam               (Teknik Öğretmen-Sanayici)
  13. Mesut Toraman            (Maden Mühendisi)
  14. Metin Eşmen                   (Elektrik Mühendisi)
  15. Murat Kaçar                   (Çocuk Doktoru)
  16. Mümin Ceyhan              (Elektrik Mühendisi)
  17. Nejat Vardar                    (Eczacı)
  18. Rüştü Dilmen                 (Turizmci)
  19. Selim Öktem                  (Makine Mühendisi)
  20. Prof. Dr. Ulviye Özer   (Emekli Öğretim Üyesi)
  21. Üstün Tunalıgil             (İş Adamı)
  22. Vehbi Varlık                   (Sanayici)
  23. Zerrin Soysal                 (Eczacı)